chom

Brezhoneg

Etimologiezh

Amprestet digant ar galleg chômer, « chom » gwezhall.^[1]

Verb

chom /ˈʃɔmː/ verb gwan (displegadur)

1. Chom en ul lec'h : na vont eus ul lec'h, na vont kuit, na vont diwar wel.
   • Ne ran forzh chom pe mont en-dro. — (Floc'h Loeiz Trizek, er Barzhaz Breizh.)
   • « ... ; ha chom a raimp-ni amañ ? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 2, Brest, 1878, eil emb. Al Liamm 1977, p. 18.)
   • Pet soñj, Pipi, amañ e chomfet fenoz. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1902, 1908, 1925, p. IV.)
   • A-wechoù koulskoude, pa glañve ar vamm-gozh, ha ret dezhi chom war he gwele gant ar remm, Yun a yae, bep lun, d'ar vorc'h, da gerc'hat ur bara a bemp lur. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 31.)
2. chom gant un den: bezañ da un den atav (perc'hennañ)

   • Nebeut a dra a chom koulskoude ganin — (Anjela Duval, Koun, 1961, e-barzh Oberenn glok, 2000, p. 167.)

3. Na cheñch (stad, neuz, imor, hag all).
   • Ma choman pell den yaouank — (H. Laterre (Bodlan) ha F.Gourvil (Barr-Ilio), Diviz diwar-benn an dimeziñ e-barzh Kanaouennou Breiz-Vihan, 1911.)
   • Hepdout e chom mut pep boud — (Anjela Duval, Pa dec’h an Awen, 1965, e-barzh Oberenn glok, 2000, p. 292.)
4. bezañ o chom en un tu bennak: ober e annez en ul lec'h bennak, bevañ eno peurliesañ.
   • Da zerc'hel un ostaliri, ni vo daou zen o chom enni.— (Alfred Bourgeois (dastumet gant), Sonig, kanet gant Julie Fejer, eus Pontrev, in Kanaouennoù Pobl, 1959.)
   • Abaoe pemp bloaz hag hanter-kant emañ o chom er memes ti. — (Yann Gerven, Ar rozenn, in Al Liamm, niv. 338, 2003.)
5. chom hep ober un dra bennak : na ober an dra-se ; tremen hep ober.
   • Chom hep ’n em laouenaat gant ar veulodi, — (Mammenn ?.)
   • Chom hep bezañ glac’haret gant ar rebech — (Anjela Duval, Furnez an Tibet, 1969, e-barzh Oberenn glok, 2000, p. 681.)
6. Mont da chom da ul lec'h bennak : → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
   • Mar an da chom d’un ti nevez. — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 2, An Oriant, 1874, p. 158.)
   • Aet eo da chom d’un toull distro bennak. — (TBP?.)
   • Ma zad neuze a oa aet da chom da Bleuveur. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 74.)
7. chom da c'horiñ vioù: chom da ruzañ, da zastum tachoù ...

Gerioù heñvelster

na vont kuit (1)

• menel

Troioù-lavar

• chom a-sav
• chom batet
• chom da c'houzout un dra bennak
• chom da ober un dra bennak
• chom da vevel
• chom da zastum tachoù
• chom e c'henoù war nav eur
• chom e fri war ar gloued
• chom en diaskren
• chom en e liv
• chom en e vlaz
• chom e peoc'h
• chom e-unan
• chom gant un den
• chom sioul

Troidigezhioù

• alamaneg: bleiben ^(de)
• esperanteg: resti ^(eo)
• galleg: rester ^(fr)
• saozneg: stay ^(en)

Krennlavarioù

• Gwelloc'h chom hep bezañ ganet eget chom hep bezañ desket

Daveoù

Roll an daveoù :

• ^[1] : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne