memes

Brezhoneg

Etimologiezh

Meneget e Yezhadur Istorel ar Brezhoneg, gant Roparz Hemon (Hor Yezh), pajenn 147, evel amprestet digant ar galleg, diwar ar ger même, ha deuet da vout mesmes.

Anv-gwan

memes

1. memes evel (ha gwelout memes tra evel)
   • Hag e tegouezh er memes kastell evel Gwennveur, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 19.)
   • Bemdez e vije o vale ganti ha gant ar briñsez, hag e tebre eus ar memes taol evelte. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 38.)
   • Hag e tremeni dre ar memes kêrioù eveldon, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 175.)
   • Mevel an aotrou ... a diskenn er memes ostaleri evel e vestr, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 177.)
   • Mab bidoc'hig ar Vendée a laka ac'hanon er memes sac'h evel hon mamm-gozh Eva — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 79.)
2. memes gant (ha gwelout memes tra gant)
   • Kaout memes opinion gant un all; — (GReg, p. 12.)
   • ... ne deo nemet ar memes tan gant tan an Ifern; — (RP, p. 210.)
   • — [...], a gav dezho oc'h bet ivez merzheriet er memes taol gant ho kenvreudeur. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 44.)
   • Loull ar Bouc’h o tont er memes kraou ganto, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 97.)
   • — [...]. Ar re-ze, tud ar San, a veze atao gueach-all er memez tu gand ar veleien, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 157.)
   • ... e voe dibennet ... ar memes bloaz hag ar memes devezh gant sant Pêr — (IAI, p. 19.)
   • Pevar Doktor bras eus an iliz o deus ar memes merkoù gant ar pevar avieler. OZB 42 — (OZB, p. 42.)
   • ... pa soñjan e vinnigan an eur am eus en em gavet war ar memes hent gant ho merc'h ; ... — (PIPI 1908, p. 52.)
   • Hennezh n’eo ket eus ar memes mamm gant ar re all, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 180.)
   • Eus ar memes kovad gant Frañsez e oa, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 276.)
   • — [...]. Stag ouz he mestr, eo red d'ei heuilh ar memes planedenn gantan. [...] ? — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 181.)
   • O chom emañ er memes ti gant e vestr, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 180.)
   • Respont a ran kintus d'ar macho a zo war ar memes pondalez ganin. — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 68.)
   • Evel ma oant, er memez reñk gand an ti, ne oant ket divalo da weled. Visan Seité, Ar Marh reiz
   • « Memes marc'had ha gant ar re-all. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 207.)
   • Karout a rae Rozenn, eur plac’h koant er memes oad gantañ .— (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 121.)
   • Ma breur-me a oa eus ar memes tennañ (d'ar sort) gant Michel, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 180.)
3. memes ha ... (ha gwelout memes tra ha).
   • Skouer ebet gant ha er yezhadurioù-mañ:
     • Yezhadur Istorel ar Brezhoneg, gant Roparz Hemon (Hor Yezh), pajenn 147.
     • Grammaire du breton contemporain, gant Francis Favereau (Skol Vreizh), pajenn 147.
   • Lezenn Doue a zo hirie ar memes hini ha ma oa gwechall. — (w:Grammaire bretonne du Dialecte de Tréguier, 1910, p. 138.) (Skouerenn goshañ kavet gant "ha", roud ebet e skridoù koshoc'h eus Treger).
   • ar MEMES levr eo hag an hini am boa lennet. — (Frañsez Kervella, Yezhadur Bras ar Brezhoneg, Brest, 1947, 1976, p. 294.)
   • N'em eus ket c'hoant da gaout ar memes mantell ha te. — (La grammaire bretonne pour tous, p. 173.). Gortoz a rafed: ur vantell evel da hini, pe heñvel ouzh da hini.
   • Ne vez ket brav mont da grignat ar memes askorn hag eñ ; e gwirionez, pep hini a zo pont ha plankenn dindanañ hag ar re yaouank bepred a vez fouailhet gantañ. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 157.)
   • ... mont a reont dre ar memes hent hag i . — (w:Ma Beaj Jeruzalem, 1903, p. 99.)

Deveradoù

• ar memes hent
• ar memes hini
• memes oad
• memes tra
• memestra

Troioù-lavar

• gwriat war ar memes liñsel
• gwriat war ar memes torchenn

Notenn

• memb e brezhoneg Gwened
• ral ken-ken hep ar ger-mell strizh
• ne vez ket kavet gant ar ger-mell amstrizh

Gwelout

• hevelep
• seurt

• same
• stesso