kroc'hen

Ur pennad eus ar Wikeriadur, ar geriadur liesyezhek frank a wirioù.
Mont da : merdeiñ, klask

Brezhoneg

WikiLettreMini.svg

Nuvola apps bookcase.svg Etimologiezh

Meneget er C'hatolikon (crochenn).
Da geñveriañ gant ar gerioù croen en kembraeg, croghen en kerneveureg, croiceann en iwerzhoneg, crocina en galianeg.

Open book 01.svg Anv-kadarn

kroc'hen /ˈkrɔːɣɛn/ gourel (liester krec'hin, krec'hen)

  1. Goloenn diavaez en-dro da gorf ul loen pe un den.
    • Kroc'hen un den. ur c'hroc'hen loen. Krec'hin gozed.
    • Un den, ul loen, flour e groc'hen.
    • bezañ melen e groc'hen: melengen
    • kignat, diruskañ ar c'hroc'hen
    • N'eus nemet kroc'hen war e eskern : treut eo
    • Aet eo an draen etre kig ha kroc'hen  : dindan ar c'hroc'hen
    • An hini a gignfe kroc'hen an aotrou a dapfe kerkent pemp tenn pistolenn en e empenn. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Kemper, 1924, p. 34.)
    • N’em boa ket a c’hoant da ziruskañ e groc’hen, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 73.)
  2. Kroc'hen ul loen diskroc'henet emeur o kivijañ d'ober lêr, ha dilhad a-wechoù.
  3. Korf un den, e-barzh ur bern troioù-lavar.
    • Da groc'hen a baeo !
    • ... prestik e vo gwelet [Satanaz] em istor, kroc'hen, eskern, hag all...' — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 48.)
    • Bezañ bec'h war e groc'hen : kaout bec'h.
    • […] pe anez e vije bet bec’h war groc’hen unan bennak. — (Gabriel Milin, Gwechall-goz e oa…, Kemper, 1924, p. 27.)
    • bezañ un dra bennak e-leizh e groc'hen: e-leizh e gorf.
    • Sellout a raent war o lerc'h, bep ar mare, evel ma vije bet c'hoazh e-leizh o c'hroc'hen a spont. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 22.)
    • Kouezhañ a-c'hwen e groc'hen, war stern e groc'hen:
    • Rinklet en deus war ar c'hinvi lampr ha darbet eo bet dezhañ kouezhañ war stern e groc'hen. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 12.)
    • mervel en e groc'hen : chom heñvel betek ar marv, hep kemmañ
    • En e groc'hen al louarn a varvo Nemet e gignat a read ( a rafed?) ez bev. — (A.-E. Troude, Nouveau Dictionnaire pratique Breton-Français du dialecte de Léon, p. 808.)
    • toullañ kroc'hen un den: lazhañanezhañ gant un tenn, pe un arm-tan benak
  4. Kroc'hen ar gwez, ar frouezh, al legumaj → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
  5. An diwar-c'horre eus traoù zo.

Troioù-lavar

Implijet e vez ar ger evel kunujenn ha sakreadenn evel amañ:

  • Kroc'hen ac'hanout ! , da lavarout eo gast ;
  • Kroc'hen kurunoù !
  • Pennad kroc'hen !
  • Daonet 'vo kroc'hen ma ene ! (pe kroc'hen ma eskern !, pe kroc'hen ma c'hazh ! pe kroc'hen kurunoù ma ene ! pe kroc'hen mil ma ereoù !)

Krennlavarioù

  • Al louarn a varvo en e groc'hen hag ar bleiz en e goad
  • Dalc'h ha me a gigno An hanter eus ar c'hroc'hen az po
  • Kig ha kroc'hen
    A vez skrapet gant paotred al lezenn.
    — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 252.)
  • Kroc'hen am eus ha loen nend on ket, Del am eus ha gwezenn nend on ket, Etrezomp e brezhoneg, 1/109

Deveradoù

Gerioù kevrennek

Troidigezhioù

Noia 64 apps xeyes.png Gwelet ivez

  • Ar pennad « kroc'hen » e-barzh Wikipedia Pennad war Wikipedia