a-raok
Ur pennad eus ar Wikeriadur, ar geriadur liesyezhek frank a wirioù.
 |
Sellet e vez ouzh ar bajenn pe ar gevrenn-mañ evel un divraz da glokaat en brezhoneg. Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit lakaat ho kouiziegezh da dalvezout dre gemmañ ar bajenn-mañ diouzhtu goude klikañ war al liamm « kemmañ ». |
Taolenn |
Brezhoneg
Etimologiezh
- Diwar a ha raok, deuet diwar diftongennadur rak.[1]
Araogenn
| U1 | em raok |
| U2 | ez raok |
| U3g | en e raok |
| U3b | en he raok |
| L1 | en hor raok |
| L2 | en ho raok |
| L3 | en o raok |
| D | er raok |
| U1 | araozon |
| U2 | araozout |
| U3g | araozañ |
| U3b | araozi |
| L1 | araozomp |
| L2 | araozoc'h |
| L3 | araozo |
| D | araozor |
- → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
- "Ret eo dit debriñ un tamm bennak a-raok mont", eme e vamm. Troude ha Milin, Labous ar wirionez, Al Liamm 1950. p 38
- Lavaret e vez n'eo ket mat lezel an dour da heoliañ a-raok reiñ anezhañ d'al loened, TBP 2/216
Adverb
Ouzhpenn araogenn eo ar ger a-raok, adverb eo ivez, hag anv-gwan da-heul.
1 Adverb lec'hiañ
- Gwech a-raok, gwech a-dreñv, EZM 9
2 Adverb amzeriañ
- Un tamm a-raok, ur pennadig a-raok, pell a-raok
3 Implijoù all
• Dont a-raok a) partir
- Deus a-raok, TBP 3/40
- Setu e oamp deuet a-raok hep bezañ achuet hon devezh, TBP
- Deuet on a-raok da gaout peoc’h, je suis parti pour avoir la paix, TBP 2/409
b) monter (mer)
- Ar mor a zo o tont a-raok, TBP 2/367
- Pa vez ar mor o tont a-raok, TBP
• Dougen a-raok, porter devant; être enceinte
- Ar merser a zoug war e chouk, Fanchonig a zougo a-raok, SBI 2/230
• Kas ub a-raok: e gas kuit
- Hag e kasas ar paotr a-raok, KAB 3/36
- Me a gaso ac’hanoc’h a-raok! TBP 1/108
• Kerzhout a-raok
- Kerzh a-raok! a) marche devant; b) va-t-en! TBP 1/108
• Leuskel a-raok : digeriñ an hent, mont er penn a-raok…,
• Mont a-raok: 1° mont kuit;
- Gourc’hemenn a reas d’ar re n’o doa ket a fuzuilhoù mont buan a-raok, EK 1/201
- Aet e oa a-raok evel ur c’hazh gleb, TBP 1
- A-greiz diaoulat e oa aet a-raok, TBP 2/101
- Laoskit anezhi da vont a-raok, TBP 2/316
- Kerzh a-raok ! TBP 2/361
- Ec’h an a-raok, TBP 2/361
- Deomp a-raok! TBP 2/361
- Poent bras e oa dezhañ mont a-raok, TBP 2/424
- Petra hon doa graet nemet mont a-raok, TBP 3/136
2° mervel ???? 3° mont dirak ub ;
- Kerzh a-raok ! TBP 2/361
- An dud a oa aet a-raok a oa aet livet fall, TBP 2/362
- Ar paotr a ya a-raok da gentañ abalamour d’e dog, TBP 1/77, 85
4° mont en-dro : fonctionner ;
- An horolaj-se n’a ket a-raok ken.
5° mont war-raok, derc’hel da vont, da vevañ, aller de l’avant ;
- Me n’on bet nemet paour biskoazh ha memes tra ez an a-raok, TBP 1/108
- Paour on ha memes tra ec’h an a-raok, TBP 2/361
• Mont war a-raok, gwelout war, war a-raok 1° avancer, fonctionner,
- E Koatredraezh n’a ket ar vapeur war a-raok, TBP 1/108
- Pa’n dije graet ur gammed war a-raok e rae div war a-dreñv, TBP 2/230
- N’a tamm ebet war a-raok, TBP 1/108, TBP 2/361
- Deomp war a-raok! TBP 2/361
2° enchérir
- Aet eo an amann war a-raok, TBP 1/108
Anv-gwan
Evel a c'hoarvez a-wechoù e vez implijet an adverb evel anv-gwan (gwelout a-du, a-enep, dindan, war-benn, war-c'horre):
- ur beg a-raok
-
- komz, lavarout, gant e veg a-raok: galleg: mettre son grain de sel
-
- an deiz a-raok
- ar gazeg a-raok :
- Ro un taol foet d'ar gazeg a-raok, TBP 2/164
- ar penn a-dreñv hag ar penn a-raok
- an tu a-raok
Gerioù deveret
Gerioù kar dre ar ster
Gerioù enepster
Gwelet ivez
- Araogennoù brezhonek, stag
Daveoù
Roll an daveoù :
